ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
اطلاعات مقاله
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب) شماره 123

سال : 19
شماره : 5
شماره پی در پی : 123

ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 19، شماره 5، ، شماره پی در پی 123

تحلیل و بررسی جنبه های ساختاری عناصرداستان و کارکردهای آن در آثار منیرو‌ روانی پور

صفحه (1 - 20)
حجت اله یلتقیانی ، کامران پاشائی فخری (نویسنده مسئول)، پروانه عادل زاده
تاریخ دریافت مقاله : اسفند 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله : خرداد 1405

چکیده

زمینه و هدف: منیرو روانی پور از داستان‌نویسان برجسته معاصر است که سبک روایی او با مؤلفه های بومی‌گرایی و فضاهای وهم انگیز شناخته میشود. با توجه به اهمیت آثار وی در ادبیات معاصر، پژوهش حاضر با هدف تحلیل دقیق جنبه های ساختاری و تبیین کارکرد عناصر داستانی در مجموعه های او انجام شده است تا مشخص شود چگونه پیوند این عناصر، به تکامل نظام روایی آثار وی منجر شده است.

روشها: این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و به شیوه کتابخانه ای انجام گرفته است. در این راستا، با تکیه بر متون اصلی آثار وی، عناصر بنیادین داستان (شامل پیرنگ، شخصیت‌پردازی، زاویه دید، فضاسازی و درونمایه) استخراج و با رویکردی ساختارگرایانه بررسی و تبیین شده اند.

یافته ها: بررسیها نشان میدهد که ساختار آثار روانی‌پور بر پایه پیوند تنگاتنگ میان «واقعیتهای اقلیمی جنوب» و «تخیل اسطوره ای» بنا شده است. یافته ها حاکی از آن است که شخصیت‌پردازیهای زن‌محور، استفاده از زبان نمادین و تعلیقهای برخاسته از باورهای بومی، از ارکان اصلی روایت در آثار اوست. همچنین، پیرنگها در داستانهای وی اغلب از ساختاری غیرخطی برخوردارند که در خدمت القای فضاهای وهم گونه و نقد مسائل اجتماعی قرار گرفته است.

نتیجه گیری: تحلیل ساختاری عناصر داستان در آثار روانی‌پور نشان میدهد که کارکرد این عناصر صرفاً روایی نیست، بلکه به مثابه ابزاری برای بازنمایی هویت جمعی و تجربه زیسته زنان جنوب عمل میکند. این هم افزایی میان فرم (عناصر ساختاری) و محتوا (درونمایه های اجتماعی-فرهنگی)، هویت سبکی متمایزی به آثار وی بخشیده که او را از جریآنهای داستان‌نویسی هم عصر خود متمایز میسازد.

کلمات کلیدی
منیرو روانی‌پور , ساختار داستان , عناصر داستان , داستان‌نویسی معاصر

فهرست منابع
  • روانی پور، منیرو. (1383)، اهل‌غرق، تهران: نشر قصه.
  • روانی پور، منیرو. (1381)، دل فولاد، تهران: نشر قصه.
  • روانی پور، منیرو. (1381)، زن فرودگاه فرانکفورت، تهران: نشر قصه.
  • روانی پور، منیرو. (1369)، سنگهای شیطان، تهران: نشر مرکز.
  • روانی پور، منیرو. (1381)، سیریاسیریا، تهران: انتشارات نیلوفر.
  • روانی پور، منیرو. (1380)، کنیزو، تهران: نشر نیلوفر.
  • روانی پور، منیرو. (1380) ، کولی کنارآتش،تهران: نشرمرکز.
  • روانی پور، منیرو. (1382)، نازلی، تهران: نشر قصه.
  • علیخانی، یوسف. (1380)، نسل سوم داستان نویسی امروز، چاپ اول، تهران: مرکز.
  • مهویزانی، الهام. (1372)، آینه ها، چاپ یکم، تهران: روشنگران.
  • میرعابدینی، حسن. (1380)، صد سال داستان نویسی ایران، جلد 3، چاپ دوم، تهران: چشمه.
  • نجف زاده بار فروش، محمدباقر. (1375)، زنان داستان نویس در ایران، چاپ اول، قائم شهر: روجا.
  • امیری، ناتاشا. «تکثیر آزاد روایت»، نشریه جهان کتاب، شماره 24، 23، سال چهارم.
  • بهارلو، محمد. (1389)، «رسوب تصویر در اهل غرق»، دنیای سخن، شماره39 .
  • بی نیاز، فتح الله. (1381)، «در اسارت تردید»، ایران.
  • حسینی، پرویز. (1372)، «پاگشایی به جهان افسانه»، ادبیات داستانی، شماره 16.
  • حقیقی، رها. (1382)، «استبداد ذهنی»، اعتماد.
  • خلیلی، (1379). «کولی کنار آتش و فقدان رئالیسم در ادبیات ایران»، کارنامه، شماره 11.
  • دریابندری، نجف. (1369)، «هوای دریا در فضای ادبیات فارسی»، دنیای سخن، شماره 33
  • ربیعی وزیری، علی. (1377)، «توصیف نوشتن و تبعید مدام روایت»، انتخاب.
  • رسول زاده، حسین. (1379)، «این نقد نام نمی خواهد»، کارنامه، شماره 13.
  • فراهانی، حمید. (1372)، «ایستادن بر لبه پرتگاه ادبیات توریستی»، ادبیات داستانی، شماره 46.
  • فرهنگی. (1382)، «یک کولی فمنیست»، ادبیات داستانی، شماره 74.
  • گلشیری، هوشنگ. (1379)، «کولی کنار آتش و فقدان رئالیسم در ادبیات ایران»، کارنامه، شماره 11.
  • مجوزی، پاکسیما. (1381)، «عشق های متفاوت»، همشهری.
  • معتقدی، محمود. (1380)، «کارت پستال هایی که می روند و می آیند»، پروین.
  • موسوی، نسترن. (1372)، «سیریاسیریا مردد میان اسطوره نو و کهن»، زنان، شماره 15.
  • میر عابدینی، حسن. (1378)، «رگه گریزنده داستان»، زنان، شماره 57.
  • نوروزی، یاسر. (1381)، «معشوق من ذهنیت من»، ایران.
  • هاشمیان،لیلا.(1390)، بررسی نمادها در سبک نوشتاری «منیرو روانیپور»، فصلنامه تخصصی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب) شماره دوم،شماره پیاپی12.