%0 Journal Article
%T از تقابل تا همگرایی: تحلیل دیالکتیکی کهن‌الگوهای عیّاری و توبه در نمایشنامه «این قصه را ایرانیان نبشته اند»
%J  ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A آوا کاظمی
%A ویدا دستمالچی
%D 2026
%\ 1404/12/22
%N 123
%V 19
%P 239-262
%K کهن‌الگو
%K  عیّاری
%K  توبه
%K  دیالکتیک
%K  نمایشنامه
%K  هویّت ایرانی–اسلامی
%X زمینه و هدف:
نمایشنامۀ «این
قصه را ایرانیان نبشته اند» اثر علیرضا نادری با بازآفرینی روایت توبۀ
نصوح، دو سنّت فرهنگی و دینیِ عیّاری و توبه را در کنار یکدیگر قرار میدهد. هدف
پژوهش حاضر بررسی نسبت این دو کهن‌الگو و تبیین حرکت آنها از تقابل تا همگرایی و
سپس دستیابی به سنّتزی هویّتی در متن نمایشنامه است. 

روش پژوهش:
این پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و
بر مبنای نظریۀ کهن‌الگوهای کارل گوستاو یونگ و نظریۀ دیالکتیک هگل، به تحلیل
شخصیتها، کنشهای نمایشی و نظام معنایی اثر پرداخته است.

یافته ها:
نتایج نشان میدهد که عیّاری در
نمایشنامه صرفاً حیله گری و چاره اندیشی نیست، بلکه نظامی اخلاقی مبتنی بر
جوانمردی و وفاداری است؛ همچنین توبه نیز تنها یک عمل آیینی نیست، بلکه فرآیندی
برای دگرگونی هویّت و گذار از خودبنیادی به خدابنیادی محسوب میشود. متن با تقابل
تدبیر عیّاران و تقدیر الهی، زمینه بازتعریف این دو کهن‌الگو را فراهم میکند.

نتیجه گیری:
نمایشنامه در نهایت رابطه ای تقابلی
میان عیّاری و توبه برقرار نمیکند، بلکه آنها را در فرآیندی دیالکتیکی به هویّتی
تازه و واحد میرساند. نوآوری این پژوهش، تبیین حرکت نمایشنامه از تزِ عیّاری به آنتی‌تزِ توبه و در نهایت رسیدن به سنّتزی هویّتی است که در آن، دو کهن‌الگوی فرهنگی و دینی در قالب الگویی واحد
بازتولید میشوند؛ ازاین‌رو، اثر، روایت نفی عیّاری نیست، بلکه روایت تعالی آن، از
مسیر توبه و بازآفرینی قهرمان ایرانی ـ اسلامی است.
%U https://bahareadab.com/article_id/2028