- تعداد نمایش : 67
- تعداد دانلود : 52
- آدرس کوتاه شده مقاله: https://bahareadab.com/article_id/2023
- کد IranDOI مقاله: IranDOI :10.irandoi.2002/bahareadab.2026 .19 .8233
سال : 19
شماره : 5
شماره پی در پی : 123
ماهنامه علمی سبک شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)
سال 19،
شماره 5،
،
شماره پی در پی 123
تحلیل روابط بینامتنی روایت حسنک وزیر در تاریخ بیهقی با تاریخ گردیزی غزنوی ، مجمع الانساب شبانکاره ای و آثار الوزرا عقیلی براساس نظریه ترامتنیت ژرار ژنت
صفحه
(107
- 130)
محمدطاهر حبیبی ، عالیه یوسففام (نویسنده مسئول)، احمد خیالی خطیبی
تاریخ دریافت مقاله
: اسفند 1404
تاریخ پذیرش قطعی مقاله
: تیر 1405
چکیده
هدف: تاریخ بیهقی از مهمترین متون تاریخی-ادبی دوره غزنوی است که به دلیل فقدان بخش اعظمی از اثر و نیز ویژگیهای روایی و زبانی خاص آن، همواره محل توجه پژوهشگران بوده است. این اثر در کنار ارزش تاریخی، از منظر روایتپردازی و پیوندهای متنی نیز جایگاهی ممتاز دارد و بررسی آن در نسبت با دیگر متون تاریخی همعصر یا پسامتن، میتواند به روشن شدن ابهامهای تاریخی و فهم دقیقتر رخدادهای عصر غزنوی کمک کند. پژوهش حاضر با تکیه بر نظریه ترامتنیت ژرار ژنت، به تحلیل روابط بینامتنی روایت حسنک وزیر در تاریخ بیهقی با تاریخ گردیزی غزنوی، مجمعالانساب شبانکاره ای و آثار الوزراء عقیلی پرداخته و بر آن است بیان کند روابط بینامتنی موجود میان این متون چگونه نمود یافته است؟
روش: روش تحقیق در این پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و کتابخانه ای است.
یافته ها: یافته ها نشان میدهد که میان این متون، گونه های مختلف روابط ترامتنیت، به ویژه بینامتنیت و پیرامتنیت، قابل شناسایی است و هر یک از مورخان، با حفظ هسته مشترک رویدادها، به بازنمایی متفاوتی از حوادث تاریخی پرداخته اند. این تفاوت روایتها نه تنها بیانگر رویکردهای متنوع تاریخنگاری است، بلکه نشاندهنده نقش دیدگاهها، هدف و افق فکری مورخان در شکلگیری متون تاریخی نیز هست.
نتیجه: میان این چهار اثر، گونه های مختلفی از روابط ترامتنی برقرار است که مهمترین آنها عبارتند از: بینامتنیت ضمنی (اشتراک در هسته روایی مشترک بدون ارجاع صریح)، بیشمتنیت (برگرفتگی با تغییرات کمی و کیفی) و پیرامتنیت (تأثیر انگیزه، مخاطب و جایگاه نویسنده بر شیوه روایت).
کلمات کلیدی
روابط بینامتنیتی داستان حسنک وزیر
, تحلیل روابط بینامتنی تاریخ بیهقی
, ترامتنیت در تاریخ بیهقی.
- اُرانسکی، احمدی، بابک (1385) ساختار و تاویل متن، تهران، نشر مرکز.
- آلن، گراهام(1380) بینامتنیت، ترجمه پیام یزدانجو، تهران، نشر مرکز.
- بیهقی، ابوالفضل(1392) تاریخ بیهقی به کوشش خلیل خطیب رهبر، تهران، چاپ شانزدهم، ناشر مهتاب.
- حاجی بن نظام عقیلی، سیف الدین(1364)آثار الوزراء به تصحیح و تعلیق میرجلال الدین حسینی ارموی(محدث)، تهران انتشارات اطلاعات، چاپ دوم، شمار صفحات 368 .
- شبانکاره ای، محمدبن علی بن محمد(733) به تصحیح میر هاشم محدث، چاپ امیرکبیر، نشر 1363، تعداد 2 جلد، شمار صفحات جلد اول 322 صفحه و شمار صفحات جلد دوم 267 صفحه.
- شمس قیص رازی، محمد (1360)المعجم فی معاییر اشعارالعجم،تصحیح محمدبن عبدالوهاب زوینی، به کوشش مدرس رضوی،تهران، زوار.
- شمیسا، سیروس(1381) نگاهی تازه به بدیع، تهران، چاپ چهاردهم، انتشارات فردوسی.
- صباغی،علی(1391) بررسی تطبیقی محورهای سه گانه بینامتنیت ژنت و بخش هایی از نظریه بلاغت اسلامی، فصل نامه پژوهش های ادبی،شماره 38 ،ص 71-59 .
- کارگرد، یحیی(1388) فن بدیع در زبان فارسی، تهران، انتشارات فراسخن.
- گردیزی، ابوسعید عبدالحی بن ضحاک بن محمود (443-442) به تصحیح و تحشیه و تعلیق عبدالحی حبیبی، ناشر دنیای کتاب، تاریخ نشر 1363، چاپ اول، تهران.
- نامور مطلق، بهمن(1390)درآمدی بر بینامتنیت،نظریه ها و کاربردها،تهران، انتشارات سخن.
- نامور مطلق، بهمن(1386) «ترامتنیت مطالعه روابط یک متن با دیگر متن ها» پژوهش نامه علوم انسانی، شماره 56، ص 83-98.
- نامورمطلق، بهمن(139س5).بینامتنیت از ساختارگرایی تا پسامدرنیسم، تهران، سخن.
- همایی،جلال الدین(1370) فنون بلاغت و صناعات ادبی،چاپ هفتم،تهران، موسسه نشر هما.