امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-6136168820230723Examining and comparing Dezhkheradi in Ferdowsi's Shahnameh and Iliad and Odysseyبررسی و مقایسۀ دژخردی در شاهنامۀ فردوسی و ایلیاد و اودیسه169183693510.22034/bahareadab.2023.6935faنازنینمطوریدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.nonazanin.matury@gmail.comمسعودپاکدلاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.yesmasoudpakdel@yahoo.com منصورهتدینیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.noms.tadayoni@gmail.comسیمامنصوریاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.nosima.mansoori@iauramhormoz.ac.irJournal Article14010320BACKGROUND AND OBJECTIVES: In myths based on Douboni"s beliefs that creation is formed on the basis of two identical and opposite gems; Wisdom, which is the source of thinking and reasoning, is divided into two parts: Ahura"s benevolent wisdom and Ahriman"s wisdom. Deceit is a tendency towards demonic wisdom in order to do ungodly and reprehensible things. Also, choosing the best type of thought and deliberation for sinister and wrong purposes is called wisdom. The purpose of the present research; The discovery of similarities and contrasts in these three magnificent epics has been universal. METHODOLOGY: This research was written in a library method and analytical-descriptive way based on the comparison of the concept and examples of dezhkheradi in Ferdowsi"s Iliad and Odyssey and Shahnameh. and has tried to show the types of this reprehensible and demonic wisdom by giving similar or different examples of wisdom in three epic texts, Iliad, Odyssey, and Shahnameh. FINDINGS: In Ferdowsi"s Shahnameh, which is based on the centrality of wisdom, the wisdom of the heroes and kings and the results of their tendency to misguided wisdom have been examined, and in the Iliad and the Odyssey, the wisdom of the gods of Olympus, which should be the basis of wisdom, has also been found and examined. Is. CONCLUSION: In the beliefs and beliefs of ancient Iran that appeared in Ferdowsi"s Shahnameh during the stories; We find this kind of negative wisdom that is harmful to good people only on the part of Divan and demons and evil-minded people, while the adoption of such reprehensible wisdom in the Iliad and Odyssey both on the part of snakes and warriors, on the part of ordinary people, and on the part of goddesses and Divan. Heaven and gods are seen.زمینه و هدف: در اسطوره های مبتنی بر باورهای دوبنی، که آفرینش بر پایۀ دو گوهر همزاد و متضاد شکل میگیرد، خرد نیز که سرچشمۀ زایای تفکر و تعقل است به دو پارۀ خرد نیکیار اهورایی و خرد اهریمنی منقسم میگردد. دژخردی، گرایش به خرد اهریمنی به مقصود انجام امور غیرالهی و مذموم است. همچنین گزینش برترین نوع اندیشه و تدبر برای مقاصد شوم و نادرست، دوش‌خردی نامیده میشود. هدف از پژوهش حاضر کشف نقاط تشابه و تقابل در سه حماسۀ باشکوه جهانی یعنی شاهنامۀ فردوسی و ایلیاد و اودیسۀ هومر بوده است. روش مطالعه: این پژوهش به شیوۀ گردآوری اطلاعات کتابخانه ای و روش تحقیق تحلیلی-توصیفی بر پایۀ مقایسۀ مفهوم و مصادیق دژخردی در ایلیاد و اودیسه و شاهنامۀ فردوسی نگاشته شده است و کوشیده است با به دست دادن نمونه های مشابه یا متفاوت دژخردی در سه متن حماسی ایلیاد و اودیسه و شاهنامه، گونه های این خرد مذموم و اهریمنی را نشان دهد. یافته ها: در شاهنامۀ فردوسی، که بر محوریت خرد شکل گرفته است، دژخردیهای پهلوانان و شاهان و نتایج گرایش آنان بدین ‌گونۀ خرد گمراه بررسی شده است و در ایلیاد و اودیسه، دژخردی از جانب خدایان المپ که قاعدتاً باید بر مبنای خرد باشند نیز یافته و بررسی شده است. نتیجه گیری: در باور و معتقدات ایران باستان، که در شاهنامۀ فردوسی در خلال داستانها بروز یافته است، این‌ گونۀ ناپسند از خرد منفی و آزاررسان به نیکیها را تنها از جانب دیوان و اهریمنان و آدمیان بداندیش و دژمنش مییابیم، درحالیکه اتخاذ چنین خردورزیهای مذموم در ایلیاد و اودیسه از جانب یلان و پهلوانان، آدمیان عادی، الهه ها و دیوان آسمانی و خدایان نیز دیده میشود.خرد, دژخردی, حماسه, اهریمن, اهورمزدا, شاهنامه, ایلیاد و اودیسهwisdom, misdeed, Ahriman, Ahooramazda, Shahname, Iliad and Odyssey.https://bahareadab.com/downloadPDF/1493.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1493.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی و مقایسۀ دژخردی در شاهنامۀ فردوسی و ایلیاد و اودیسهhttps://bahareadab.com/en/article/Examining and comparing Dezhkheradi in Ferdowsi's Shahnameh and Iliad and Odyssey