امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-6136179920240722Stylistics of Masnavi "Fihrest Jahan" from "Mokhayyereh- Mohayyreh" by Ala’eddin Kermani (poet of the 9th century of Hijri)سبک‌شناسی مثنوی «فهرست جهان» از خمسۀ «مخیره- محیره» اثر علاءالدین کرمانی (شاعر قرن نهم هجری)343369744710.22034/bahareadab.2024.7447faمنورجان دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.nohannacn.hc@gmail.comعبدالرضاسیفاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.yesseif@ut.ac.irمحمودفضیلتاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.nomfazilat@ut.ac.irJournal Article14020720BACKGROUND AND OBJECTIVES: Khumsa "Makhira" or "Muhirah" was written in imitation of Khumsa Nizami (the founder of Khumsa Sarai in Persian literature) and by a poet named Abdul Wahab bin Muhammad Mahmoud bin Muhammad Omar Kermani in the 9th century AH. (15 AD). In Türkiye, it is kept in the libraries of Istanbul University and Hagia Sophia Library. This essay is the result of the bibliographic and stylistic analysis of the second volume of this Khamsa titled "The World List". METHODOLOGY: The current research is a theoretical study that was conducted using a library method and a descriptive-analytical method, and its sources are based on the version of the Istanbul Library (913 AH). FINDINGS: The findings of the research show that this poem was written following the military poetry of Khosrow and Shirin. Despite this, except for the weight, it has no resemblance or proportion. The poet believes that the legend of Khosrow and Shirin has nothing new to say and a new plan should be thought of. Aladdin has created original and sometimes beautiful and pleasant ballads following Nizami, and this can be seen as one of the advantages of his style. The content of this work is educational and in the field of philosophy and mysticism. CONCLUSION: The poems are simple and fluent in terms of language. But the number of Arabic words in it is very high. The number of verses in this masnavi is not significant. Despite this, he has used a variety of rows. In terms of rhyme, "verb" and "noun" respectively constitute the most types of words in rhyme. Puns are widely used among innovative industries. In terms of rhetoric, it has various rhetorical techniques and industries; And sometimes it contains strong and creative similes. Among the types of similes, eloquent similes and then detailed similes are the most frequent. After simile, metaphor is the most frequent among expressive arts. The frequency of metaphor in the play is more than that of Makaniyyah. The poet has made the most of current references. The content of the work is educational and mystical, and during these discussions, he praises the Prophet, describes nature, flocks and herds from the past, etc., and in general, it can be said that he is more skilled in expressing lyrical themes than educational ones. themesزمینه و هدف: خمسۀ «مخیّره» یا «محیّره» به تقلید از خمسه نظامی(بنیان‌گذار خمسه سرایی در ادبیات فارسی) و توسط شاعری به نام عبدالوهاب‌بن محمد محمودبن محمد عمر کرمانی در قرن نهم هجری (پانزدهم میلادی) سروده شده است.دو نسخه از آن در کشور ترکیه در کتابخانه های دانشگاه استانبول و کتابخانۀ ایاصوفیه نگهداری میشود. این جستار حاصل بررسی نسخه شناختی و سبک‌شناختی دومین منظومۀ این خمسه با عنوان «فهرست جهان» است. روش پژوهش: پژوهش پیش رو، مطالعه ای نظری است که به روش کتابخانه ای و شیوۀ توصیفی -تحلیلی انجام شده است و ارجاعات براساس نسخۀ کتابخانۀ استانبول (913 ه.ق) میباشد. یافته ها: یافته های تحقیق نشان میدهد این منظومه به پیروی از منظومۀ «خسرو و شیرین» نظامی سروده شده است؛ باوجوداین جز در وزن، هیچ شباهت و تناسبی با آن ندارد. شاعر معتقد است افسانۀ خسرو و شیرین حرف تازه ای برای گفتن ندارد و باید طرحی نو درانداخت. علاءالدین به پیروی از نظامی، ترکیبات بدیعی خلق کرده است که گاه زیبا و دلنشین هستند و این را میتوان جزو امتیازات سبک او دانست. محتوای این اثر تعلیمی و در حوزۀ فلسفه و عرفان است. نتیجه : اشعار از نظر زبانی ساده و روانند؛ اما تعداد لغات عربی در آن بسیار زیاد است. تعداد ابیات مردّف در این مثنوی قابل توجه نیست. باوجود این از انواع ردیف بهره برده است. از نظر قافیه نیز «فعل» و «اسم» ‌بترتیب بیشترین نوع کلمه در قوافی هستند. جناس در میان صنایع بدیعی پرکاربرد است. ازلحاظ بلاغی دارای تنوع فنون و صنایع بلاغی است؛ و گاه حاوی تشبیهات محکم و خلاقانه ای است. در میان انواع تشبیه نیز، تشبیه بلیغ و سپس تشبیه مفصل بیشترین بسامد را دارند. استعاره پس از تشبیه، بیشترین بسامد را در میان صنایع بیانی دارد. بسامد استعارۀ مصرحه از مکنیه بیشترست.شاعرهمچنین از کنایات فعلی بیشترین بهره را برده است. محتوای اثر تعلیمی و عرفانی بوده که در خلال این مباحث به مدح پیامبر، وصف طبیعت، گله و شکایت از روزگار و... پرداخته است. در مجموع میتوان گفت در توصیف مضامین غنایی مهارت بیشتری دارد تا مضامین تعلیمی.علاءالدین کرمانی, خمسۀ مخیره یا محیره, نظامی, مثنوی, سبک‌شناسیAladdin Kermani, Khamsa Mokhira or Mohira, Nizami, Masnavi, stylisticshttps://bahareadab.com/downloadPDF/1707.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1707.pdfhttps://bahareadab.com/article/سبک‌شناسی مثنوی «فهرست جهان» از خمسۀ «مخیره- محیره» اثر علاءالدین کرمانی (شاعر قرن نهم هجری)https://bahareadab.com/en/article/Stylistics of Masnavi "Fihrest Jahan" from "Mokhayyereh- Mohayyreh" by Ala’eddin Kermani (poet of the 9th century of Hijri)