امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811020250622Studying the Blending of Lyrical and Epic Literature in Ferdowsi's Shahnamehبررسی آمیختگی ادب غنایی با حماسی در شاهنامه فردوسی195218783710.22034/bahareadab.2025.7837faشهینرشیدبیگیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.norashidbeigishahin2@gmail.comمهریتلخابیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.yesMehri.talkhabi0500@iau.ac.irحسینآریاندانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.noArian.amir20@yahoo.comحیدرحسنلواستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.nonastuh49@yahoo.comJournal Article14031025BACKGROUND AND OBJECTIVES: Awareness of the specific characteristics of each literary genre gives the critic or reader a premonition of what literary field he or she is dealing with and determines the horizon of the reader"s expectations from the work. Ferdowsi also displays romantic, philosophical, and mystical themes in Shahnameh by utilizing elements of lyrical poetry. The present study aims to investigate the fusion of lyrical and epic literature in Ferdowsi"s Shahnameh, explaining the examples of lyrical literature in this epic work and its nature. METHODOLOGY: This study was conducted using a descriptive-analytical method and the necessary information was collected using a library method. FINDINGS: Lyrical stories in Shahnameh are the result of the connection of love and epic. In fact, in composing epic love stories, the poet"s primary goal was to organize epic narratives, and from an analytical perspective, the issue of lyrical literature comes after the epic. Ferdowsi also refers to philosophical and mystical themes in the conclusion of his epic stories, and a character like Kaykhosro has prominent mystical dimensions in this work. In fact, the movement of Persian poetry from epic to narrative and finally lyrical is a sign of the movement of the taste and spirit of the Iranian people from legend and myth to the description of the reality of inner and social feelings and emotions. CONCLUSION: By revealing the lyrical features in Shahnameh, it becomes clear that this work is not just an epic, but rather Ferdowsi, by combining epic and lyrical features, has tried to create a work that is as broad as human needs in every time and place. The combination of epic and lyrical in Shahnameh both shows the power and courage of the heroes and the therapeutic and soothing cultural and social aspects that are necessary and essential after the war. These features have turned Shahnameh into a multidimensional work in which various human and cultural aspects are well combined.زمینه و هدف: آگاهی از ویژگیهای خاص هر نوع ادبی به منتقد یا خواننده این پیش‌آگاهی را میدهد که با چه حوزه ای از ادبیات سر و کار دارد و افق انتظارات او را از اثر مشخص میکند. برخی داستانهای حماسی را شاید بتوان نوع ادبی فرعی جداگانه ای در نظر گرفت که در مرز دو قلمرو ادب غنایی و ادب حماسی در نوسان است. فردوسی نیز در شاهنامه با بهره گیری از عناصر ادب غنایی، مضامین عاشقانه، فلسفی، و عرفانی را به در خدمت حماسه قرار میدهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی آمیختگی ادب غنایی با حماسی در شاهنامه فردوسی، به تبیین مصادیق ادب غنایی در این اثر حماسی و چگونگی آن پرداخته است. روش مطالعه: این پژوهش با روش توصیفی – تحلیلی انجام شده و اطلاعات لازم با روش کتابخانه ای گردآوری شده است. یافته ها: داستانهای غنایی در شاهنامه حاصل پیوند عشق و حماسه است. در واقع در سرودن داستانهای عاشقانۀ حماسی، قبل از هر چیز به نظم درآوردن روایتهای حماسی مطمح نظر شاعر بوده است و از دیدگاه سنجشی، مسئلۀ غنا پس از حماسه قرار میگیرد. فردوسی همچنین در نتیجه گیری از داستانهای حماسی خود به مضامین فلسفی و عرفانی اشاره میکند و شخصیتی چون کیخسرو در این اثر ابعاد عرفانی برجسته ای دارد. در واقع حرکت شعر فارسی از حماسی به روایی و سرانجام غنایی، نشان حرکت ذوق و روحیۀ قوم ایرانی از افسانه و اسطوره به وصف واقعیت احساس و عاطفۀ درونی و اجتماعی است. نتیجه گیری: با آشکار کردن جلوه های غنایی در شاهنامه، این نکته روشن میگردد که این اثر تنها حماسی صرف نبوده، بلکه فردوسی با تلفیق جلوه های حماسی و غنایی سعی در آفرینش اثری به وسعت نیازهای بشری در هر زمان و مکانی داشته است. تلفیق حماسه و غنا در شاهنامه هم به نمایش قدرت و شجاعت پهلوانان میپردازد و هم به جنبه های درمانی و تسکین‌دهندۀ فرهنگی و اجتماعی که پس از جنگ لازم و ضروری است. این ویژگیها شاهنامه را به اثری چندبعدی تبدیل کرده که در آن جنبه های مختلف انسانی و فرهنگی بخوبی ترکیب شده اند.شاهنامه, فردوسی, ادب حماسی, ادب غنایی, عشق, نوع ادبیShahnameh, Ferdowsi, Epic Literature, Lyrical Literature, Love, Literary Typehttps://bahareadab.com/downloadPDF/1829.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1829.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی آمیختگی ادب غنایی با حماسی در شاهنامه فردوسیhttps://bahareadab.com/en/article/Studying the Blending of Lyrical and Epic Literature in Ferdowsi's Shahnameh