امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811220250823The fourth paradise from the history of the eight paradises by Idris Badlisi from the perspective of literary stylisticsبهشت چهارم از تاریخ هشت‌بهشت ادریس بدلیسی از دیدگاه سبک‌شناسی ادبی2140790110.22034/bahareadab.2025.7901faزینتالسادات حسینیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسالمی، سنندج، ایران.nozinatsadathosseini127@gmail.comسیدهرقیه علویاستادیار دروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسالمی، سنندج، ایران.yesr.alavi@iausdj.ac.ir مهریپاکزاداستادیار دروه زبان و ادبیات فارسی، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسالمی، مهاباد، ایرانnopakzad@iau-mahabad.ac.irJournal Article14031209BACKGROUND AND OBJECTIVES: The first story written in Persian in the Ottoman Empire is called Eight Paradise, which Badlisi dedicated to the lives of eight kings of the Ottoman dynasty. This article checked the fourth paradise from this work to determine the style Badlisi followed in writing the History of the Eight Paradises and the extent to which he adhered to the style of the time or innovated. METHODOLOGY: This article checked the Fourth Paradise from the Eight Paradises in a descriptive-analytical manner from the perspective of stylistics on three levels: linguistic, literary and intellectual, presenting it in its entirety. The content and information are unadulterated and new in every respect, as the Fourth Paradise has been preserved in manuscript form to this day and no corrections have been made to it. FINDINGS: The Fourth Paradise is dedicated to the era of Sultan Yıldırım Bayezid. Badlisi did not name his sources and documents and called each paradise an inscription. The fourth inscription contains sixteen stories. In fact, the life and deeds of Yıldırım Bayazid are narrated in sixteen parts, and Badlisi calls each of these parts a story. The prose of the Eight Paradises and consequently the Fourth Behesht is difficult, technical and artificial prose. The boring and coherent prose makes it difficult to understand the text. The predominant devices in this work are: alliteration, allusion, ensuring poetry in prose, simile and metaphor. Badlisi usually praises the king"s deeds or attributes them to the influence of fate or the minister"s influence on the king, and sometimes he remains silent. CONCLUSION: The Fourth Paradise as a historical source narrates a report from the era of Yıldırım Bayazid. Compared to the three previous Paradises, the artificial and elaborate prose of Idris is still solid and unified and decorated with verses, order, Persian and Arabic poetry and abandoned Arabic words.زمینه و هدف: اوّلین تاریخی که به زبان فارسی در قلمرو عثمانی نوشته شد، هشت‌بهشت نام دارد که ادریس بدلیسی آن را به سرگذشت هشت تن از پادشاهان آل عثمان اختصاص داد. نوشتار، حاضر بهشت چهارم از این اثر را بررسی کرده تا مشخص شود بدلیسی در نوشتن تاریخ هشت بهشت پیرو چه سبکی بوده است و تا چه اندازه به سبک دوره پایبند بوده یا نوآوری داشته است؟ روش مطالعه: نوشتار حاضر به شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی، بهشت چهارم از هشت‌بهشت را ضمن معرّفی کامل، از منظر سبک‌شناسی در سه لایۀ زبانی، ادبی و فکری بررسی کرده است. مطالب و اطلاعات از هر حیث بکر و تازه است؛ چرا که بهشت چهارم تاکنون به شیوۀ دستنویس باقی مانده و تصحیحی بر آن صورت نگرفته است. یافته های تحقیق: بهشت چهارم به دوران سلطنت سلطان یلدرم بایزید اختصاص دارد. بدلیسی از منابع و اسناد خود نامی نبرده و او هر بهشت را یک کتیبه نامیده است. کتیبۀ چهارم دربردارندۀ شانزده داستان است؛ در واقع دوران زندگی و اقدامات یلدرم بایزید در شانزده بخش روایت شده و بدلیسی هر یک از این بخشها را داستان نامیده است. نثر هشت‌بهشت و به تبع آن بهشت چهارم نثری دشوار، فنی و مصنوع است. اطنابهای ممل و نثر متصل، فهم متن را دشوار ساخته است. آرایه های غالب این اثر: سجع، تلمیح، تضمین شعر در نثر، تشبیه و استعاره است. بدلیسی اقدامات شاه را معمولاً تمجید کرده و یا وقوع آنها را به تأثیر قضا یا تأثیر وزیر بر روی شاه دانسته و گاهی نیز سکوت کرده است. نتیجۀ پژوهش: بهشت چهارم به عنوان یک منبع تاریخی، گزارشی از دورۀ حکومت یلدرم بایزید را بازگو میکند. نثر مصنوع و مسجّع ادریس در مقایسه با سه بهشت پیشین همچنان استوار و یکدست و آراسته به آیه، حدیث، شعر فارسی، عربی و لغات مهجور عربی است.بدلیسی, هشت‌بهشت, بهشت چهارم, سبک.Badlisi, Eight Paradises, Fourth Paradise, style.https://bahareadab.com/downloadPDF/1851.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1851.pdfhttps://bahareadab.com/article/بهشت چهارم از تاریخ هشت‌بهشت ادریس بدلیسی از دیدگاه سبک‌شناسی ادبیhttps://bahareadab.com/en/article/The fourth paradise from the history of the eight paradises by Idris Badlisi from the perspective of literary stylistics