امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361811320250923An Introduction to the Analysis of Prominent Themes of Situational Humor in the Works of Contemporary Iranian Writers (Based on Three Authors)درآمدی بر تحلیل مضامین برجستۀ طنز موقعیت در آثار نویسندگان معاصر ایران(با تکیه بر سه نویسنده)293313735310.22034/bahareadab.2025.7353faقهرماننیک‌روشدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.noGhahreman.nikravesh@iau.irحافظصادق‌پوردانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.yeshafezsadeghpoor@iau.ir زهرازرعیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.noZahra.zaree2019@yahoo.comJournal Article14040206BACKGROUND AND OBJECTIVES: Background and Objective: Humor is one of the important literary genres in the contemporary period, which is divided into two types: verbal and non-verbal. Situational humor is a type of non-verbal humor derived from images, ideas, and concepts that can be a mixture of behavior, situation, scene, and speech; however, the focus of this type of humor is based on the situation that creates it. Situational humor has a special place in fiction and dramatic literature. Therefore, the present study examines situational humor in six fiction and dramatic works by Javad Mojabi, Mahmoud Etemadzadeh, and Bahman Farsi, who have worked in both the fields of drama and story. The main issue of the study was to examine the types of humorous situations and the contexts in which they are created, the techniques used in this way, and their social reflection in order to explain and compare the similarities and differences between these two fields METHODOLOGY: This study, using a descriptive-analytical method, examines the areas of creating situational humor in the dramatic and fictional works of the authors in question in order to explain and compare their similarities and differences in this field. FINDINGS: By studying these works, we observed the streaks of situational humor in them, which communicate with the audience by creating various images and an atmosphere mixed with reality. In addition to showing the problems of society in various social, cultural, political, etc. fields, they provide entertainment and recreation for the reader. CONCLUSION: The results show that the themes of creating situational humor in the field of behavior in stories have a higher frequency than other themes, and then characterization has been the most important topic for writers. Also, writers have used a wider range of these techniques in stories than in plays.زمینه و هدف: طنز یکی از گونه های ادبی بااهمیت در دورۀ معاصر است که به دو نوع کلامی و غیرکلامی تقسیم میشود. طنز موقعیت یکی از انواع طنز غیرکلامی است که برگرفته از تصویرها، تصورها و مفاهیم است که میتواند آمیزه ای از رفتار، موقعیت، صحنه و گفتار باشد؛ اما محوریت در این‌گونه طنز بر موقعیت ایجادکنندۀ آن استوار است. طنز موقعیت جایگاه ویژه ای در ادبیات داستانی و نمایشی دارد. از این رو در پژوهش حاضر به بررسی طنز موقعیت در شش اثر داستانی و نمایشی از جواد مجابی، محمود اعتمادزاده و بهمن فرسی پرداخته شده است که در هر دو حوزه نمایشنامه و داستان فعالیت داشته اند. مسأله اصلی پژوهش این بود که انواع موقعیتهای طنز آمیز و زمینه های ایجاد آنها، شگرد های به کار گرفته شده در این راه و بازتاب اجتماعی آنها مورد بررسی قرار گیرد تا وجوه اشتراک و تفاوت این دو حوزه تبیین و مقایسه شوند. روش مطالعه: این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی ، زمینه های ایجاد طنزموقعیت در آثار نمایشی و داستانی نویسندگان مورد نظر را بررسی میکند تا وجوه اشتراک و تفاوت آنها در این زمینه تبیین و مقایسه شود. یافته ها: با مطالعۀ این آثار، رگه های طنز موقعیت را در آنها مشاهده کردیم که با ایجاد تصاویر گوناگون و فضای آمیخته از واقعیت، با مخاطب ارتباط برقرار میکنند و علاوه بر نشان دادن معضلات جامعه در زمینه های گوناگون اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و ...زمینه‎‎‌های سرگرمی و تفریح را برای خواننده فراهم میکنند. نتیجه گیری: نتایج بدست آمده نشان میدهند که مضامین ساخت طنزموقعیت در حوزه رفتار در داستانها از بسامد بالاتری نسبت به سایر مضامین برخوردار است و پس از آن شخصیت پردازی مورد توجه بیشتر نویسندگان بوده است. همچنین نویسندگان از حوزه وسیعتری از این شگرد ها در داستانها نسبت به نمایشنامه ها سود جسته اند.طنز موقعیت, ادبیات داستانی, نمایشنامه, شخصیت پردازیSituational humor, fiction, drama, Characterizationhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1878.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1878.pdfhttps://bahareadab.com/article/درآمدی بر تحلیل مضامین برجستۀ طنز موقعیت در آثار نویسندگان معاصر ایران(با تکیه بر سه نویسنده)https://bahareadab.com/en/article/An Introduction to the Analysis of Prominent Themes of Situational Humor in the Works of Contemporary Iranian Writers (Based on Three Authors)