امید مجد ماهنامه علمی سبک شناسی و تحلیلی متون نظم و نثر فارسی 3060-56603060-61361912720261023Analysis of the descriptions of Epicureanism in Nizami Ganjavi's Khamsa in comparison to the poet's mystical asceticismتأملی بر توصیفات اپیکوریسم در خمسۀ نظامی در مقایسه با زهد عارفانه شاعر4565835410.irandoi.2002/bahareadab.2026.8354faاسماعیلصحرایی هریسدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران.noes.sahraei@iau.ac.irنرگساصغری گوارگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران.yesNa.Asghari@iau.ac.ir رامینصادقی نژادگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران.no r-sadeghinezhad@iau-ahar.ac.irJournal Article14050308BACKGROUND AND OBJECTIVES: Nizami Ganjavi is a prominent lyric poet whose Epicurean motifs are frequently found in his lyrical poems. But the poet himself emphasizes in some poems that he lived with mystical asceticism. In this article, with the aim of examining Epicurean motifs in comparison with mystical ideas, have been analyzed the poet"s Khamsa has been examined and the why and how of the Epicurean theme, similarities and differences with the Epicurean school of thought in his poems. METHODOLOGY: The research data was collected through library studies, and the article is written using a descriptive-analytical method. The statistical population of this study is Khamsa of Nizami. FINDINGS: Epicurean themes such as happiness, seizing opportunities, the pleasure of eating, Wine Drinking, partying, marriage, and music abound in Nizami"s lyrical poems, depending on the content and needs of the audience. In his poems, he emphasized being happy and enjoying worldly blessings, and his mystical thoughts are similar to the ascetic life of Epicurus and do not contradict him. And with mystical thinking, the poet"s Epicurean themes are also in the context of ethics, with the aim of denouncing vice and providing educational advice, and are capable of mystical interpretation. Compared to the intellectual foundation of Epicureanism, theism, belief in the survival of the soul and the afterlife, and the pleasure of the afterlife, there is a fundamental difference. These things are not in Epicurean philosophy, but Nizami, by denouncing dependence on the world, the importance of the afterlife, and the pleasure of the afterlife, has described the happiness of the world only in the use of the world. CONCLUSION: Epicurean motifs are seen in Nizami"s lyrical poems according to the content and needs of the audience and do not contradict his mystical thoughts. Because he expresses it with a moral and educational attitude and emphasizes in his poems that he himself does not agree with some pleasures, such as Wine Drinking. And unlike the Epicurean school, it emphasizes the importance of life after death, the survival of the soul, and resurrection.زمینه و هدف: نظامی گنجوی، شاعر برجسته ادب غنایی است که مؤلفه ‌های خوشباشی مکتب اپیکوریسم در منظومه ‌های غنایی اش پرتکرار است. از طرفی خود شاعر در اشعاری تأکید دارد با زهد عارفانه زیسته است، در این مقاله با هدف بررسی توصیفات اپیکوری در مقایسه با اندیشه ‌های عارفانه ، پنج گنج شاعر مورد مداقه قرار گرفته و چرایی و چگونگی توصیفهای اپیکوری، شباهتها و تفاوتها با مکتب اپیکوریسم در اشعارش تحلیل شده است. روش: گردآوری اطلاعات پژوهش با مطالعه کتابخانه ای است و نگارش مقاله به روش توصیفی تحلیلی میباشد. جامعه آماری تحقیق، پنج گنج نظامی گنجوی است. یافته ‌ها: توصیفات اپیکوری مانند شادی، اغتنام فرصت، لذت غذا خوردن، باده نوشی، مجلس بزم رفتن، ازدواج، موسیقی به اقتضای محتوا و نیاز مخاطب در منظومه ‌های غنایی نظامی فراوانی دارد. بارها در منظومه ‌هایش بر خوش بودن و بهره گرفتن از نعمات دنیایی تأکید کرده است و اندیشه ‌های عارفانه وی در تشابه با زندگی زاهدانه اپیکور است و تناقضی ندارد و همسو با مشرب زاهدانه اش، توصیفهای اپیکوری شاعر هم در چارچوب اخلاق بوده، باهدف نکوهش رذیلت و توصیه تعلیمی انجام گرفته است و قابلیت تفسیر عرفانی دارند؛ در مقایسه با بنیان فکری اپیکوریسم، خداشناسی، اعتقاد به بقای روح و جهان آخرت و لذت اخروی تفاوت بنیادین وجود دارد، این موارد در فلسفه اپیکور نیست اما نظامی با نکوهش وابستگی به دنیا، اهمیت جهان آخرت و لذت اخروی، خوشباشی جهان را فقط در بهره گرفتن نصیب از دنیا توصیف کرده است. نتیجه ‌گیری : مظاهر اپیکوریسم به اقتضای محتوا و نیاز مخاطب در منظومه ‌های نظامی دیده میشود و تناقضی با اندیشه ‌های عارفانه وی ندارد زیرا با نگرش اخلاقی، تعلیمی بیان کرده و در اشعارش تأکید دارد که شخص خودش موافق برخی خوشباشیها مثل باده نوشی نیست و در تفاوت با مکتب اپیکوریسم به جهان آخرت، اهمیت زندگی بعد از مرگ و بقای روح تأکید کرده است.اپیکوریسیم, نظامی گنجوی, لذت گرایی, زهد, عرفان.Epicureanism, Nizami Ganjavi, hedonism, asceticism, mysticism.https://bahareadab.com/downloadPDF/2080.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2080.pdfhttps://bahareadab.com/article/تأملی بر توصیفات اپیکوریسم در خمسۀ نظامی در مقایسه با زهد عارفانه شاعرhttps://bahareadab.com/en/article/Analysis of the descriptions of Epicureanism in Nizami Ganjavi's Khamsa in comparison to the poet's mystical asceticism