%0 Journal Article
%T تحلیل و بررسی ویژگیهای سبکی پندنامه عطار نیشابوری
%J Journal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A Mohammad Hadi Moradi
%D 2026
%\ 2026/03/02
%N 122
%V 19
%P 179-205
%K Advice
%K  stylistics
%K  linguistic level
%K  literary level
%K  intellectual level. Attar Neyshabur
%X زمینه و هدف: پندنامه اثری تعلیمی ـ
اخلاقی از فریدالدین عطار نیشابوری است که از آثار برجسته مشتمل بر پند و
اندرز در ادب فارسی بشمار میرود. این اثر
با زبانی موجز و اندرزگونه به تبیین آموزه های اخلاقی و دینی میپردازد. هدف پژوهش
حاضر بررسی سبک‌شناسانه این اثر در سطوح زبانی، ادبی و فکری است. مسأله اصلی این
پژوهش، تبیین ویژگیهای سبک‌شناسانه پندنامه در سطوح مختلف سبکی است تا چگونگی
تأثیر عناصر زبانی و ادبی در انتقال مفاهیم اخلاقی و تعلیمی این اثر را مشخص
نماید. 

روش تحقیق: روش تحقیق در این مقاله توصیفی ـ تحلیلی و بر مبنای مطالعات
کتابخانه ای و شیوه سندکاوی صورت گرفته است. بدین شکل که متن پندنامه در سطوح
مختلف زبانی، ادبی و فکری بررسی شده و
نتایج بشکل نمودار آماری ارائه گردیده است.

یافته های پژوهش: یافته های پژوهش حاکی
از آن است که در سطح زبانی، بسامد واژگان انتزاعی و اصطلاحات دینی در پندنامه بیش
از واژگان حسی است و این امر با ماهیت تعلیمی و دینی اثر، متناسب است. در سطح
نحوی، هنجارشکنیهایی چون جابه جایی فعل و تقدیم و تأخیر اجزای جمله بسامد بالایی
دارد و وجه های خبری و امری بیشترین بسامد را دارند. از نظر آوایی، وزن این منظومه
رمل مسدس محذوف است و تنوع قافیه و ردیف و کاربرد گسترده انواع سجع، جناس و تکرار،
به موسیقی و تأثیرگذاری اثر افزوده است. همچنین در سطح ادبی، آرایه هایی همچون
تشبیه، کنایه، تضاد و سیاقه الاعداد بیشترین بسامد را داشته اند.

نتایج تحقیق: نتایج تحقیق نشان دهنده آن است که میان سطوح مختلف زبانی و ادبی با
محتوای اخلاقی ـ تعلیمی پندنامه هماهنگی معناداری وجود دارد و عناصر سبکی در خدمت
تقویت پیامهای تعلیمی و تربیتی و اندرزگونه اثر قرار گرفته اند.
%U https://bahareadab.com/article_id/2010