%0 Journal Article
%T بررسی جایگاه گفتگوهای داستانی در نمایش قدرت زنانه (با تکیه بر چهار رمان از نویسندگان زن)
%J Journal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A Fatemeh Mirzaei
%A Homeyra Zomorrodi
%D 2026
%\ 2026/02/03
%N 122
%V 19
%P 237-261
%K Power
%K  Foucault
%K  Dialogue
%K  Women
%K  Power relations.
%X زمینه و هدف: نظریه های گفتمان، با تمرکز بر نحوۀ تولید، بازتولید و چالش قدرت در
زبان و تعاملات اجتماعی، امکان تحلیل ساختارهای پنهان در ارتباطات روزمره را فراهم
میکنند. از این رو، بررسی جایگاه زنان در ساختارهای گفتمانی قدرت، ضرورتی
انکارناپذیر است؛ زیرا زنان در بسیاری از جوامع تاریخی و معاصر با اشکال مختلفی از
حذف، حاشیه نشینی و بازنماییهای کلیشه ای مواجه بوده اند و نقش مهمی در بازتعریف
گفتمانهای غالب یا مقابله با آن ایفا میکنند.

هدف این پژوهش، بررسی چگونگی بازنمایی قدرت
زنان در گفتگوهای داستانی، با تمرکز بر سطح محتوایی در چهار رمان از نویسندگان زن
معاصر ایران است: خانۀ ادریسی ها (1370) نوشتۀ غزاله علیزاده، بامداد خمار (1374)
نوشتۀ فتانه حاج سیدجوادی، کولی کنار آتش (1378) نوشتۀ منیرو روانی پور و پاییز
فصل آخر سال است (1393) نوشتۀ نسیم مرعشی.

روش
مطالعه: پژوهش حاضر با رویکرد انتقادی و بهره گیری از نظریۀ قدرت میشل فوکو،
به تحلیل این آثار پرداخته است. داده ها از طریق مطالعۀ متن رمانها استخراج شده و
با روش تحلیل مضمون و گفتمان بررسی شده اند.

یافته های پژوهش: این بررسی نشان میدهد که نویسندگان با نگاه انتقادی به کلیشه های
جنسیتی، نقشهای تثبیت‌شده ای چون «زن خانه دار»، «مادر فداکار» و «همسر مطیع» را
به چالش کشیده اند و زنان را در مسیر جستجوی هویت، استقلال و معنا قرار داده اند.
همچنین شخصیتهای زن با استفاده از قدرت تصمیم گیری و به کمک پرسشهای انتقادی، زبان
را به ابزاری برای مقاومت و بازتعریف نقش زنانه تبدیل کرده اند. 

نتایج پژوهش: نویسندگان زن با بازنمایی روزمرگی و چالشهای اجبار و مقاومت برای
شخصیتهای زن داستان، در پی به تصویر کشاندن تجربۀ زیستۀ زنان در کشاکش سنت و
مدرنیته هستند. به جز اینها، رمانهای مذکور، با عبور از زبان مطیع و روایتهای
کلیشه ای، به خلق گفتمانی تازه دست یافته اند که در آن زنان از سکوت و انزوا به
کنشگری و خودآگاهی میرسند.
%U https://bahareadab.com/article_id/2012