%0 Journal Article
%T اندیشه و زبان کودکان از منظر مولانا
%J Journal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A Ali Mohammad Moazzeni
%D 2026
%\ 2026/05/30
%N 127
%V 19
%P 237-244
%K child and adolescent
%K  language and thought
%K  Rumi
%K  Masnavi-ye Ma'navi
%K  cognitive development
%K  didactic literature.
%X زمینه و هدف: در
سنت کلاسیک فارسی، ادبیات کودک و نوجوان به معنای امروزین آن ژانری مستقل نبود؛
بااینحال، مولانا در مثنوی و فیه مافیه به تناسب سخن با فهم مخاطب، جهان مفهومی
کودک، نقش شنیدن در گفتار و ضرورت سخن‌گفتن به زبان کودک توجه کرده است. هدف
پژوهش، بازخوانی این اشارات در قالب الگویی از نسبت زبان و اندیشه و بررسی
دلالتهای آن برای ادبیات کودک امروز است.

روش پژوهش: روش پژوهش
توصیفی‌ـ‌تحلیلی و تطبیقی است. شواهد منتخب از مثنوی و فیه مافیه در پنج محورِ
تناسب زبان و فهم، رشد واژگانی، شنیدن و گفتار، همزبانی و تعامل، و گسترش معنا
دسته بندی و با رعایت تفاوت تاریخی و روششناختی با برخی آرای ویگوتسکی مقایسه شده اند.

یافته ها: مولانا
میان جهان مفهومی کودک و استدلال بزرگسال تمایز مینهد، زبان مؤثر را متناسب با فهم
کودک میخواهد، برای ورودی شنیداری و تعامل در شکل‌گیری گفتار اهمیت قائل است و رشد
معنا را با تجربه پیوند میدهد. «هم زبان کودکان باید گشاد» در این خوانش، اصلی
ارتباطی دربارۀ تناسب واژه، معنا و ظرفیت ادراک مخاطب است.

نتیجه گیری: آرای
مولانا معادل نظریه های روانشناسی جدید نیست، اما میتوان آنها را الگویی ادبی‌ـ‌عرفانی
از ارتباط مخاطب‌محور و رشد تدریجی مفاهیم دانست. در ادبیات کودک، این الگو بر
انتخاب واژگان، تصویرها و پیچیدگی مفهومی متناسب با سن و تجربه تأکید دارد، به
گونه ای که متن هم فهم‌پذیر باشد و هم زبان و اندیشۀ کودک را گسترش دهد.
%U https://bahareadab.com/article_id/2089