%0 Journal Article
%T موسیقی به مثابه هستی شناسی در مثنوی و غزلیات شمس مولانا
%J Journal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 
%I بهار ادب
%Z 3060-5660
%A Mohammad Oliki
%A Mohammad Reza Zamanahmadi
%A Abdolreza Modarreszadeh
%D 2026
%\ 2026/06/02
%N 127
%V 19
%P 279-296
%K Music
%K  Ontology
%K  Rumi
%K  Celestial Spheres
%K  Sama
%K  Sound
%X زمینه و هدف: موسیقی در نگاه مولانا فراتر از یک پدیدۀ هنری، به ابزاری برای
تبیین ساختار هستی، رابطۀ انسان با عالم و چگونگی ظهور حقیقت در مراتب مختلف وجود
تبدیل میشود. پژوهش حاضر با هدف بررسی ابعاد هستی‌شناختی موسیقی در مثنوی معنوی و
غزلیات شمس و تبیین جایگاه آن در نظام فکری مولانا انجام شده است. 

روش مطالعه: این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی
و بر مبنای مطالعات کتابخانه ای و شیوۀ سندکاوی صورت گرفته است. 

یافته ‌های پژوهش: یافته های حاصل از این پژوهش نشان میدهد که
مولوی از مفاهیم و نمادهای موسیقایی برای بازنمایی تناسب و پویایی حاکم بر عالم،
تفسیر حرکت افلاک و اجرام آسمانی در قالب الگوهای آوایی، تبیین سماع به مثابۀ
تجربه ای وجودی و تحول‌آفرین در ساحت ادراک و نیز تفسیر صوت به عنوان رسانه ای
برای کشف معنا و آگاهی بهره میگیرد. همچنین سازها، نغمه ها و پرده های موسیقایی در
نگرش وی کارکردی نمادین یافته و به ابزاری برای بیان تفاوت سطوح آگاهی، کیفیتهای
حضور و مراتب سیر معنوی تبدیل میشوند. 

نتایج پژوهش: نتایج پژوهش حاکی از آن است که موسیقی در منظومۀ فکری شاعر فراتر از
موضوعی مرتبط با ذوق هنری یا تجربه های عاطفی، الگویی بنیادین برای فهم واقعیت و
تفسیر مناسبات وجودی است. بر این اساس، عناصر موسیقایی در اشعار او به چارچوبی
مفهومی برای توضیح پیوند میان انسان و عالم، تبیین وحدت نهفته در پسِ کثرت پدیده ها
و بازنمایی سیر تعالی آگاهی تبدیل میشوند.
%U https://bahareadab.com/article_id/2092