Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-6136179620240420Economic and cultural sociology based on mention of jobs and letters in Timurid era poetry (Working case: Poems of Amir Alishir Nawai, Ahli Shirazi, Jami, Shah Qasim Anwar, Shah Nematullah Vali, Helali Joghtaei)جامعه شناسی اقتصادی و فرهنگی بر اساس یادکرد مشاغل و حِرَف در شعر عصر تیموری (مورد کاری: اشعار امیر علیشیر نوایی، اهلی شیرازی، جامی، شاه قاسم انوار، شاه نعمت‌الله ولی، هلالی جغتایی)117141729010.22034/bahareadab.2024.7290enAliKabiliPh.D. student, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Ahar branch, Islamic Azad University, Ahar, Iran.noalipouianfar@gmail.comMaryamMohammad ZadehAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Ahar Branch, Islamic Azad University, Ahar, Iran.yesm-mohammadzadeh@iau-ahar.ac.irRezaAghayari ZahedAssistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Ahar Branch, Islamic Azad University, Ahar, Iran. no r-agayari@iau-ahar.ac.irJournal Article20230609BACKGROUND AND OBJECTIVES: Professions, professions and economic structure are one of the propositions of social history, and the examination and analysis of its species, territory, origin and various aspects can show us new angles of people"s behavior, life and past. Poetry divans should be counted among the sources that are able to provide the readers with very valuable sociological words from the period. The main purpose of this essay is to investigate the social and sociological references of some economic cultures, jobs and professions in the literature of the Timurid era, from the collection of poems left by the poets of this era. METHODOLOGY: This article is based on a descriptive-analytical approach based on library studies and the method of document analysis with a sociological perspective and the technique of analyzing the names of occupations and words in the poetry library of Amir Alishirnawai, Ahli Shirazi, Jami, Shah Qasim Anwar, Shah Nematullah Vali and Helali Joghtai. During the Timurid era, we tried to present the results. FINDINGS: The findings of the research show that there is a close relationship between the state of society in the Timurid era and the spread of art, industry and the prosperity of many businesses in the 8th and 9th centuries in Iran, which is reflected in the poetic works of this period as propositions suitable for a sociological approach. has been reflected. CONCLUSION: The results of this study show that in the Timurid era, due to the attention of Timur and his successors, including Shahrukh Mirza, to art and craft, especially in the capital of the Timurids, Herat, and the attention to the expansion of endowments, building schools, mosques, training teachers, preachers, orators, Economic and administrative courts, matters of social order, such as judgments, charges, etc., were all taken into consideration and mentioned in the poetry of this era with irony or direct reference by poets.زمینه و هدف: پیشه ها، حرف و ساختار اقتصادی یکی از گزاره های تاریخ اجتماعی است که بررسی و واکاوی گونه ها، قلمرو، خاستگاه و جنبه های گوناگون آن میتواند زوایای تازه ای از سبک رفتاری، زندگی و گذشتۀ مردم را به ما بنمایاند. دیوانهای شعری را باید از جمله منابع و مأخذی برشمرد که قادر هستند واژه های جامعه شناسانۀ بسیار ارزشمندی را از دوره در اختیار خوانندگان قرار دهند. هدف اصلی این جستار بررسی اشارات اجتماعی و جامعه شناسی پاره فرهنگهای اقتصادی، مشاغل و پیشه ها در ادبیّات عصر تیموری، از لابلای مجموعه اشعار بر جای مانده از شعرای این دوران است. روش پژوهش: این مقاله با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی بر مبنای مطالعات کتابخانه ای و شیوۀ سندکاوی با نگاهی جامعه شناسانه و تکنیک واکاوی نام مشاغل و حِرَف در دیوان شعری امیر علیشیرنوایی، اهلی شیرازی، جامی، شاه قاسم انوار، شاه نعمت‌الله ولی و هلالی جغتایی از شاعران دوران تیموری کوشیده ایم به ارائۀ نتایج بپردازیم. یافته ها: یافته های تحقیق نشان دهندۀ آن است که ارتباط تنگاتنگی میان اوضاع جامعه در عصر تیموری و رواج هنر، صنعت و رونق بسیاری از مشاغل در قرن هشتم و نهم در ایران وجود دارد که انعکاس آن در آثار شعری این دوره بمثابۀ گزاره هایی مناسب جهت رهیافت جامعه شناسانه انعکاس یافته است. نتایج پژوهش: نتایج این بررسی نشان میدهد که در عصر تیموریان بدلیل توجّه تیمور و جانشینان وی از جمله شاهرخ میرزا به هنر و صنعت بویژه در پایتخت تیموریان هرات و توجّه به گسترش امور وقف، ساختن مدرسه، مسجد، پرورش معلّمان، وعاظ، خطیبان، دیوانهای اقتصادی و اداری، امور نظم اجتماعی چون قضاوت، شحنگی و... همگی مورد توجّه قرار گرفته و در شعر این دوران به کنایه یا اشارۀ مستقیم توسط شاعران، یاد شده است.جامعه شناسی ادبی, حِرَف و پیشه ها, شعر اجتماعی, عصر تیموری, هنر و صنعت.literary sociology, Trades and professions, Social poetry, Timurid era. Craft.https://bahareadab.com/downloadPDF/1612.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1612.pdfhttps://bahareadab.com/article/جامعه شناسی اقتصادی و فرهنگی بر اساس یادکرد مشاغل و حِرَف در شعر عصر تیموری (مورد کاری: اشعار امیر علیشیر نوایی، اهلی شیرازی، جامی، شاه قاسم انوار، شاه نعمت‌الله ولی، هلالی جغتایی)https://bahareadab.com/en/article/Economic and cultural sociology based on mention of jobs and letters in Timurid era poetry (Working case: Poems of Amir Alishir Nawai, Ahli Shirazi, Jami, Shah Qasim Anwar, Shah Nematullah Vali, Helali Joghtaei)