Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-6136179920240722The perfect human being in the mysticism of Abolhasan Kharqani and Abu Saeed Abolkhair and a comparative study of their practical behaviorانسان کامل در عرفان ابوالحسن خرقانی و ابوسعید ابوالخیر و بررسی تطبیقی سلوک عملی ایشان181200742910.22034/bahareadab.2024.7429enAbolfazlSayyadiPh.D. student, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Foreign Languages, University of Mazandaran, Babolsar, Iran.noSayyadisepehr00@gmail.comHosseinHasanpour AlashtiAssociate Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Foreign Languages, University of Mazandaran, Babolsar, Iran.yesh.hasanpour@umz.ac.irMasoudRouhaniProfessor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Foreign Languages, University of Mazandaran, Babolsar, Iran.nom.rouhani@umz.ac.irFarzadBalooAssociate Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Foreign Languages, University of Mazandaran, Babolsar, Iran.nof.baloo@umz.ac.irJournal Article20231010BACKGROUND AND OBJECTIVES: Islamic mysticism is divided into two major schools: "Practical and Sukari mysticism of Khorasan" and "Theoretical and Sahawi mysticism of Baghdad". Islamic mystics are often included in these two mystical schools. In this article, we tried to take into account two mystics named and contemporaries of "Khorasan school of mysticism", namely: "Abul Hasan Kharqani" and "Abu Saeed Abul Khair"; Let"s infer the differences in their behavior with comparative studies. METHODOLOGY: Considering that "Irfan Khorasan" school is pragmatic, for any research in its field, it is necessary to pay attention to the actions and behavior of its elders and their monastic teachings. These two Khorasani mystics, mostly by inferring from their actions, attitudes, behavior, conversations and teachings and relying on the book "Ahwal and Sayings of Sheikh Abul Hasan Kharqani" by Mojtaba Minavi, with the appendix of Khargani"s book "Selected Nur al-Uloom" and "Secrets of Tawheed" by Mohammad bin Manoor and the book "Takhreh al-Awliya" by Attar, as well as related compilations and researches, were carried out in a descriptive-analytical way. FINDINGS: The "Irfan Khorasan" school has two different professions. Kharqani"s mystical profession is Qabbi, sorrowful, self-centered, introverted, seeking isolation and affirming other religions. And the mystical profession of Abu Saeed; He is happy-go-lucky, extrovert, sociable, a person who listens and travels and rejects other religions. The "perfect human" also has different characteristics in the practical life of these two mystics, which we discuss in the research. CONCLUSION: The issue of "perfect human being" is one of the most important and controversial mystical issues, along with the issue of the unity of existence. The perfect man in "Irfan Khorasan" has examples that due to the pragmatism of this school, it becomes possible to examine its main characteristics and attributes in the practical life of the mystics of this school. These mystics, while being in a single mystical school, have differences in behavior, which is very important to pay attention to in understanding the ultimate concept of a perfect human being.زمینه و هدف: عرفان اسلامی به دو مکتب بزرگ «عرفان عملی و سکری خراسان» و «عرفان نظری و صحوی بغداد» تقسیم میشود.عرفای اسلامی غالباً در این دو مکتب عرفانی، قرار میگیرند. در این مقاله کوشیدیم تا با در نظر گرفتن دو عارف به نام و هم عصر«مکتب عرفان خراسان»یعنی:«ابوالحسن خرقانی» و «ابوسعید ابوالخیر»؛اولا؛با بررسیهای تحلیلی، مشخصه های انسان کامل را استخراج و ثانیا؛ با بررسیهای تطبیقی،تفاوتهای سلوکی ایشان را استنباط کنیم. روش‌ها: با توجه به اینکه مکتب «عرفان خراسان» عملگراست؛برای هرگونه پژوهش در حوزه آن باید به غور در اعمال و رفتار مشایخ آن و آموزه های خانقاهی ایشان پرداخت.به همین خاطر در این پژوهش،اوصاف «انسان کامل» در مسلک این دو عارف خراسانی، بیشتر با استنباط از اعمال ،احوال،رفتار، مکالمات و آموزه های ایشان و با تکیه بر کتاب «احوال و اقوال شیخ ابوالحسن خرقانی» اثر مجتبی مینوی به ضمیمه کتاب «منتخب نورالعلوم» خرقانی و «اسرار التوحید» محمدبن منور و کتاب «تذکره الاولیاء» عطار و نیز تالیفات و پژوهشهای مرتبط و به روش توصیفی_تحلیلی صورت پذیرفت. یافته ها: مکتب «عرفان خراسان» دارای دو مسلک متفاوت است.«ابوالحسن خرقانی» و «ابوسعید ابوالخیر» دو تن از عارفان مکتب خراسان و هر یک نماینده مسلک عرفانی متفاوتی میباشند. مسلک عرفانی خرقانی؛قبضی، اندوهگرا، انفسی، درونگرا، انزوا طلب و تائیدگرسایر ادیان است و مسلک عرفانی ابوسعید؛ شادی طلب، برونگرا، مردمی، اهل سماع و سفر و تکفیرگرسایر ادیان است. «انسان کامل» نیز در سیره عملی این دو عارف، دارای مشخصه های متفاوتی است که در پژوهش به آنها میپردازیم. نتیجه گیری: مسئله «انسان کامل» یکی از مسائل مهم و بحث برانگیز عرفانی در کنار مسئله وحدت وجود است. انسان کامل در «عرفان خراسان» دارای مصادیقی است که با توجه به عملگرا بودن این مکتب، بررسی اهم مشخصه ها و اوصاف آن در سیره عملی عارفان این مکتب،امکان پذیر میگردد. این عارفان ضمن قرار گرفتن در یک مکتب عرفانی واحد دارای تفاوتهای سلوکی میباشند که توجه بدانها در درک مفهوم نهایی انسان کامل بسیار حائز اهمیت است.عرفان خراسان, انسان کامل, ابوالحسن خرقانی, ابوسعید ابوالخیر.Khorasan's Mysticism, perfect human, Abolhassan Kharghani, Abu Saeed Abolkhair.https://bahareadab.com/downloadPDF/1658.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1658.pdfhttps://bahareadab.com/article/انسان کامل در عرفان ابوالحسن خرقانی و ابوسعید ابوالخیر و بررسی تطبیقی سلوک عملی ایشانhttps://bahareadab.com/en/article/The perfect human being in the mysticism of Abolhasan Kharqani and Abu Saeed Abolkhair and a comparative study of their practical behavior