Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361811020250622Perspective and Origin of Speech in Mystical Lyric Poetry with a Comparative Comparison of the Lyric Poetry of Rumi and Bidel Dehlaviمقایسه و تطبیق زاویه دید و منشأ سخن در غزلیات مولوی و بیدل دهلوی2540783310.22034/bahareadab.2025.7833enMohammadMirAssociate Professor, Department of Persian Language and Literature, University of Zabol, Zabol, Iran.yesmohamadmir@uoz.ac.irJournal Article20241205BACKGROUND AND OBJECTIVES: Perspective is the perspective, perspective, and situation from which the story is seen and narrated, the mind, and the eye of the poet or writer, and the origin of speech also represents the thought of the anthropologist and the inner world of man composed of thought and value. Mystical literature has reached the pinnacle of meaning with the unique works of Rumi and Bidel Dehlavi. METHODOLOGY: Since there are fundamental differences in the way of narration and the choice of point of view to express mental hiddenness and mystical-intuitive experiences and perceptions in mystical ghazals, this research seeks to answer this question: What is the point of view and origin of speech in the ghazals of Angha Qaf-e-Marefat Rumi and the ghazals of Bidel Dehlavi? Study method: The research method in this study is analytical-descriptive, and its data was collected based on documentary and library methods. FINDINGS: The findings of this study show that the point of view in mystical ghazals is a tool for expressing the epistemological developments and spiritual behavior of the poet. In Rumi"s ghazals, the first-person point of view presents an inner and intuitive experience of love and death, while the third-person point of view reveals different dimensions of mysticism. Bidel also emphasizes the mirage-like and unstable nature of truth in these two points of view. CONCLUSION: The result indicates that the perspective resulting from the origin of speech is a tool for expressing the cognitive developments and spiritual behavior of the poet. Rumi, with a dynamic and behavioral perspective, saw the truth in passing through cognitive stages, but Bidel, with a skeptical perspective, saw knowledge as impossible in some cases and finding the truth as difficult and always ambiguous. Therefore, this fundamental difference in the views of these two poets has made the choice and type of perspective in their lyric poems a determining factor in understanding their poems.زمینه و هدف: زاویه دید، منظر و موقعیتی است که داستان از آن موقعیت، ذهن و دریچه چشم شاعر یا نویسنده دیده و حکایت میشود و منشأ سخن نیز نمایانگر اندیشه انسان شناسنده و عالم درون انسان مرکب از اندیشه و ارزش است. ادبیات عرفانی با آثار بی‌نظیر مولوی و بیدل دهلوی به اوج قله های معنا رسیده است. پرسش تحقیق: چون در نحوه روایت و انتخاب زاویه دید جهت ابراز مکنونات ذهنی و تجربیات و دریافتهای عرفانی - شهودی در غزلیات عرفانی تفاوتهای بنیادین وجود دارد، این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش هست: زاویه دید و منشأ سخن در غزلیات عنقای قاف معرفت مولوی و غزلیات بیدل دهلوی چیست؟ روش مطالعه: روش تحقیق در این پژوهش تحلیلی - توصیفی است که داده های آن بر اساس روش اسنادی و کتابخانه ای جمع‌آوری‌شده است. یافته ها: یافته های این مطالعه نشان میدهد که زاویه دید در غزلهای عرفانی، ابزاری برای بیان تحولات معرفتی و سلوک روحانی شاعر است. در غزلیات مولوی، زاویه دید اول‌شخص، تجربه درونی و شهودی از عشق و فنا را ارائه میدهد، درحالی‌که زاویه دید سوم‌شخص، ابعاد مختلف عرفان را آشکار میسازد. بیدل نیز در همین دو زاویه دید، بیشتر بر ماهیت سراب گون و ناپایدار حقیقت تأکید دارد. نتیجه گیری: نتیجه حاکی از آن است که زاویه دید ناشی از منشأ سخن، ابزاری برای بیان تحولات معرفتی و سلوک روحانی شاعر است. مولوی با نگاه پویا و سلوکی، حقیقت را در عبور از مراحل معرفتی دیده، اما بیدل با نگاهی شکاکانه، شناخت را در بعضی موارد ناممکن و یافتن حقیقت را با سختی و همواره در ابهام دیده است و لذا این تفاوت بنیادی در نگاه این دو شاعر، انتخاب و نوع زاویه دید در غزلیات آنها را به عاملی تعیین‌کننده در فهم اشعارشان تبدیل کرده است.زاویه دید, منشأ سخن, غزلیات عرفانی, مولوی, بیدل دهلویperspective, origin of speech, mystical lyric poems, Rumi, Bidel Dehlavihttps://bahareadab.com/downloadPDF/1821.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1821.pdfhttps://bahareadab.com/article/مقایسه و تطبیق زاویه دید و منشأ سخن در غزلیات مولوی و بیدل دهلویhttps://bahareadab.com/en/article/Perspective and Origin of Speech in Mystical Lyric Poetry with a Comparative Comparison of the Lyric Poetry of Rumi and Bidel Dehlavi