Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361811220250823The Role of Spiritual Music in Enhancing the Critical Tone of Constitutional Poetry: A Case Study of Mirzadeh Eshghi's Poemsنقش موسیقی معنوی در تقویت لحن انتقادی شعر مشروطه؛ تحلیل موردی اشعار میرزاده عشقی225245791210.22034/bahareadab.2025.7912enMahboobehSafarpourPhD student in Persian Language and Literature, Shahrekord Branch, Islamic Azad University, Shahrekord, Iran.nomahbobe.safarpur@iau.irAsgharRezapourianAssociate Professor, Department of Persian Language and Literature, Shahrekord Branch, Islamic Azad University, Shahrekord, Iran.yesrezaporian@iau.ac.irMohammadHakim AzarAssociate Professor, Department of Persian Language and Literature, Shahrekord Branch, Islamic Azad University, Shahrekord, Iran.nomohammad.hakimazar@iau.ac.irJournal Article20250317BACKGROUND AND OBJECTIVES: Constitutional poetry, as a literary reflection of Iran’s socio-political and intellectual transformations during the modern era, served as a fertile ground for articulating a critical and mission-oriented tone. Within this context, semantic music—one of the four dimensions of poetic music as theorized by Mohammad-Reza Shafiei Kadkani—plays a pivotal role in reinforcing thematic coherence, intensifying protest-oriented tones, and enriching the critical discourse of poetry. This study aims to analyze the function of semantic music in shaping and deepening the critical tone of Constitutional poetry, with a focus on the works of Mirzadeh Eshghi. METHODOLOGY: Employing a descriptive-analytical method grounded in stylistic analysis, this research draws on textual data from Eshghi’s Divan. The investigation centers on rhetorical-semantic devices such as allusion, ambiguity (īhām), antithesis, semantic repetition, synesthesia, paradox, and parallelism (morā‘āt al-naẓīr), exploring how these elements contribute to the construction of semantic music. The theoretical framework is based on Shafiei Kadkani’s theory of poetic music (2012). FINDINGS: The findings demonstrate that Eshghi’s creative use of rhetorical devices establishes a web of semantic harmony and interrelated meanings that enhances the critical tone of his verse. Semantic music, by generating conceptual symmetries, semantic tensions, and intertextual resonances, transforms his poetry into a medium for socio-political protest, critique, and awareness-raising. CONCLUSION: In Eshghi’s poetry, semantic music serves not merely as an aesthetic feature but as a discursive and ideological apparatus. In close interaction with rhetorical structures, it facilitates the organization of the critical tone and the articulation of Constitutionalist messages. As such, semantic music may be viewed as a central mechanism in the formation of oppositional poetic voice within Constitutional-era literature.زمینه و هدف: شعر مشروطه به مثابه بازتابی از تحولات فکری، اجتماعی و سیاسی عصر تجدد در ایران، بستری برای بروز لحنی انتقادی و رسالت‌محور فراهم ساخت. در این میان، موسیقی معنوی به عنوان یکی از سطوح چهارگانه موسیقی شعر (به روایت شفیعی کدکنی)، نقشی مؤثر در تقویت انسجام مفهومی، لحن اعتراضی و غنای گفتمان انتقادی شعر ایفا میکند. پژوهش حاضر با تمرکز بر اشعار میرزاده عشقی، در پی آن است که کارکرد موسیقی معنوی را در شکل‌گیری و تعمیق لحن انتقادی شعر مشروطه تحلیل و تبیین کند. روشها: این تحقیق با روش توصیفی تحلیلی و رویکرد سبک‌شناختی انجام‌شده است. داده های پژوهش از میان دیوان میرزاده عشقی گردآوری‌شده و با تکیه بر مؤلفه های بلاغی موسیقی معنوی نظیر تلمیح، ایهام، تضاد، تکرار معنوی، حس‌آمیزی، متناقض‌نما و مراعات‌النظیر تحلیل‌شده اند. مبنای نظری پژوهش، نظریه موسیقی شعر شفیعی کدکنی (۱۳۹۱) است. یافته ها: یافته های پژوهش نشان میدهد که میرزاده عشقی با بهره گیری هنرمندانه از صنایع معنوی و بلاغی، فضایی از هارمونی دلالتی و روابط مفهومی خلق کرده است که موجب تعمیق لحن انتقادی و انتقال مؤثر مفاهیم اجتماعی، سیاسی و فرهنگی میشود. موسیقی معنوی در شعر او، با ایجاد تقارنهای مفهومی، تنشهای معنایی و ساختارهای بینامتنی، شعر را به رسانه ای برای اعتراض، افشاگری و آگاهی‌بخشی بدل کرده است. نتیجه گیری: موسیقی معنوی در شعر عشقی، نه تنها نقش زیبایی‌شناختی، بلکه ساختاری گفتمانی و ایدئولوژیک دارد. این عنصر بلاغی در پیوند با آرایه های معنایی، به سازمان‌دهی لحن انتقادی و تعمیق پیامهای مشروطه خواهانه یاری میرساند. بنابراین، موسیقی معنوی را میتوان سازوکار محوری در شکل‌گیری لحن شاعرانه اعتراضی در شعر مشروطه دانست.موسیقی معنوی, لحن انتقادی, شعر مشروطه, میرزاده عشقی, آرایه های بلاغی, سبک‌شناسی, محمدرضا شفیعی کدکنی.Semantic Music, Critical Tone, Constitutional Poetry, Mirzadeh Eshghi, Rhetorical Devices, Stylistics, Mohammad-Reza Shafiei Kadkani.https://bahareadab.com/downloadPDF/1860.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/1860.pdfhttps://bahareadab.com/article/نقش موسیقی معنوی در تقویت لحن انتقادی شعر مشروطه؛ تحلیل موردی اشعار میرزاده عشقیhttps://bahareadab.com/en/article/The Role of Spiritual Music in Enhancing the Critical Tone of Constitutional Poetry: A Case Study of Mirzadeh Eshghi's Poems