Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-61361912720261023A Comparative Study of Mythological Motifs in the Narrative Structure of Banu Goshasp-nama and Ferdowsi’s Shahnameh Based on Gérard Genette’s Theoriesبررسی تطبیقی بُنمایه ‌های اساطیری در ساختارِ روایی منظومۀ بانوگشسپ نامه و شاهنامه فردوسی براساس نظریات ژرار ژنت259278839010.irandoi.2002/bahareadab.2026.8390enZohrehEsmaeilzadehPhD student in the Department of Persian Language and Literature, CT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran.no0071195701@iau.ac.irMohammadMehdi EsmaeiliDepartment of Persian Language and Literature, CT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iranyesesmaaili@iau.ac.irLatifehSalamat BavilDepartment of Persian Language and Literature, CT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran.noL_salamat@iauctb.ac.irJournal Article20260607BACKGROUND AND OBJECTIVES: Banu Goshasp-nama is one of the few Persian epics whose central protagonist is a female warrior. From this perspective, the poem offers considerable potential for examining transformations in gender and narrative patterns within the tradition of Persian epic poetry. Drawing on Gérard Genette’s theory of transtextuality, this study examines the relationship between the Shahnameh as the hypotext and Banu Goshasp-nama as the hypertext, focusing on the mechanisms of transformation, imitation, and narrative modification in the latter work. METHODOLOGY: This study adopts a descriptive-analytical approach based on Gérard Genette’s theory of transtextuality. The Shahnameh is regarded as the hypotext and Banu Goshasp-nama as the hypertext. The extent and manner of the later poem’s indebtedness to Ferdowsi’s work are examined at the levels of characterization, vocabulary, themes, narrative patterns, and temporal structure. FINDINGS: The findings indicate that one of the most significant manifestations of transtextuality in Banu Goshasp-nama is the transformation of the protagonist’s gender from male to female while retaining the fundamental heroic characteristics associated with Rostam. In this sense, Banu Goshasp can be regarded as a female re-creation of the Rostam archetype. This process of imitation, while preserving the heroic components of the hypotext, transforms the pattern of female agency in Persian epic literature through a gendered reconfiguration. CONCLUSION: The results demonstrate that Banu Goshasp-nama is not merely a repetition of the epic patterns found in the Shahnameh; rather, through the recreation and transformation of elements derived from the hypotext—particularly with regard to the protagonist’s gender and the organization of the narrative—it presents a distinctive model of a female-centered epic. The transformation of women’s position from characters primarily associated with emotional and familial roles into active heroic agents constitutes the most significant transformation in this poem in comparison with its hypotext. Furthermore, the use of anachrony, varied forms of focalization, and changes in narrative speed demonstrates that, while maintaining its connection with the narrative tradition of the Shahnameh, the poet also modifies its organization and reworks its narrative patterns. Therefore, Banu Goshasp-nama may be regarded as an example of continuity accompanied by transformation within the tradition of Persian epic poetry.زمینه و هدف: منظومۀ «بانوگشسپ‌نامه» از معدود حماسه های فارسی است که قهرمان اصلی آن زنی پهلوان است و از این منظر، ظرفیت قابل‌توجهی برای بررسی دگرگونی الگوهای جنسیتی و روایی در سنت حماسه سرایی فارسی دارد. این پژوهش با تکیه بر نظریۀ بیش‌متنی ژرار ژنت، به بررسی رابطۀ «شاهنامه» بعنوان پیش‌متن و «بانوگشسپ‌نامه» بعنوان زیرمتن پرداخته و سازوکارهای دگردیسی، همانندسازی و تغییرات روایی در این منظومه را بررسی میکند. روش پژوهش: این پژوهش با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و بر مبنای نظریۀ بیش‌متنی ژرار ژنت انجام شده است. شاهنامه بعنوان پیش‌متن و بانوگشسپ‌نامه بعنوان زیرمتن در نظر گرفته شده و میزان و چگونگی تأثیرپذیری منظومۀ متأخر از اثر فردوسی در سطوح شخصیت‌پردازی، واژگان، مضامین، الگوهای روایی و ساختار زمانی بررسی شده است. یافته های پژوهش:یافته ها نشان میدهد مهم‌ترین جلوۀ بیش‌متنی در بانوگشسپ‌نامه، تغییر جنسیت قهرمان از مرد به زن، همراه با حفظ ویژگیهای اصلی پهلوانی رستم است؛ بگونه ای که بانوگشسپ را میتوان بازآفرینی زنانه ای از الگوی رستم دانست. این همانندسازی، در عین حفظ مؤلفه های پهلوانی پیش‌متن، با ایجاد دگردیسی جنسیتی، الگوی نقش‌آفرینی زنان در حماسۀ فارسی را تغییر میدهد. نتایج پژوهش: نتایج پژوهش بیانگر آن است که بانوگشسپ‌نامه صرفاً بازتکرار الگوهای حماسی شاهنامه نیست، بلکه با بازآفرینی و دگردیسی عناصر پیش‌متن، بویژه در زمینۀ جنسیت قهرمان و سازمان‌دهی روایت، الگویی متفاوت از حماسۀ زن‌محور ارائه میدهد. تغییر جایگاه زن از شخصیتی عمدتاً عاطفی و خانوادگی به پهلوانی کنشگر، مهمترین دگردیسی این منظومه در قیاس با پیش‌متن است. از سوی دیگر، بهره گیری از زمان‌پریشی، کانونی‌شدگیهای متنوع و تغییرات سرعت روایت نشان میدهد که شاعر ، ضمن حفظ پیوند خود با سنت روایی شاهنامه، در سازمان‌دهی روایت و بازپردازی الگوهای آن نیز دست به تغییر زده است. بنابراین، بانوگشسپ‌نامه را میتوان نمونه ای از تداوم همراه با دگردیسی در سنت حماسه سرایی فارسی دانست.بنمایه های اساطیری. نظریه ژرار ژنت. بانوگشسب‌نامه. شاهنامه فMythological Motifs, Gérard Genette’s Theory, Banu Goshasp- nama, Ferdowsi’s Shahnameh, Literary Criticism.https://bahareadab.com/downloadPDF/2091.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/2091.pdfhttps://bahareadab.com/article/بررسی تطبیقی بُنمایه ‌های اساطیری در ساختارِ روایی منظومۀ بانوگشسپ نامه و شاهنامه فردوسی براساس نظریات ژرار ژنتhttps://bahareadab.com/en/article/A Comparative Study of Mythological Motifs in the Narrative Structure of Banu Goshasp-nama and Ferdowsi’s Shahnameh Based on Gérard Genette’s Theories