Omid MajdJournal of the stylistic of Persian poem and prose (JSPPP) 3060-56603060-6136124500000000Introduction and Stylistic and Semantic investigation of the Manuscript of Mullah Hamed Bisarani’s commentary on “Masnavi Manavi”معرّفی نسخِ خطی شرح ملا حامد بیسارانی بر مثنوی معنوی و بررسی محتوایی و سبکی آن241262010.22034/bahareadab.0000.0enGhahraman ShiriDepartment of Persian Language and Literature, Bu-Ali University, Hamedan, Irannoghahreman.shiri@gmail.comAbdossattarNaqshbandiPhD student of Persian Language and Literature, Bu-Ali University, Hamedan, Iranyesa.s.naqshbandi@gmail.comJournal Article00000000“Masnavi Manavi”, the eternal masterpiece of “Molana Jalaluddin Mohammad Balkhi”, has always been the subject of research and attention by the theologians, scholars and essayists, and since it is hard to understand, each one of them tried to interpret its complexities as much as they can, so that the followers can get blessed by this extended heavenly manna more than ever. “Allameh Molla Hamed Kateb Bisarani”, is a great theologian and poet who lived in 13th century AH, and tried this intention. He is probably the only one who interpreted “Masnavi” twice. Bisarani was a jurisprudent and a theologian, and has mastered the Islamic sciences and the mystic texts; He also spent many year in his own mystical journey, and this is why this commentary book is so important. He has been reminded of many valuable books other than “Masnavi”. There is only one manuscript of his first commentary on “Masnavi”, while there are several manuscripts of the second one available now. This essay introduces Bisarani and four versions of his second commentary on “Mathnavi” investigates their stylistic and semantic features.Keywords:مثنوی معنوی، اثرِ جاودانه مولانا جلال الدّین محمّد بلخی، از زمانِ تصنیف تا کنون همواره مورد توجّه و تحقیق و تدقیقِ عارفان و دانشوران و ادیبان بوده است و چون کتابی دیریاب است، ناگزیر دانشوران و عارفان و ادیبان، هریک فراخورِ حال خویش و در حدّ توان، به شرحِ غوامض آن پرداخته اند تا راهروان، بیشتر و بهتر، از این خوانِ گسترده آسمانی بهره ور گردند. یکی از کسانی که به این کار همّت گماشته است علامه ملا حامد کاتبِ بیسارانی، عالم، عارف و شاعر قرن سیزدهم هجری است. ملا حامد شاید تنها کسی است که مثنوی را دو بار شرح کرده است. بیسارانی، فقیه و متکلّم بوده و بر علوم اسلامی و آثارِ عارفان تسلط داشته و افزون بر اینها خود سالها مشغول سلوک بوده و بدین سبب شرح وی حائز اهمیت است. از وی علاوه بر شرح مثنوی آثار ارزشمند دیگری به یادگار مانده. از شرحِ نخست بیسارانی بر مثنوی تنها یک نسخه موجود است اما از شرح دوم، نسخ متعددی وجود دارد. این مقاله به معرّفی بیسارانی و چهار نسخه از شرح دوم او بر مثنوی و بررسی سبکی و محتوایی آن میپردازد.ملاحامد کاتب الأسرار بیسارانی, شرح مثنوی معنوی, مولانا جلال الدّین, عرفان, طریقت نقشبندی, معرّفی نسخ خطی, سبک شناسیMolla Hamed Kateb-al-asrar Bis, Commentary on “Masnavi Manavi, Molana Jalaloddin, Mysticism, Naqshbandi Creed, Introduction of Manuscripts, Stylisticshttps://bahareadab.com/downloadPDF/819.pdfhttps://bahareadab.com/downloadPDF/819.pdfhttps://bahareadab.com/article/معرّفی نسخِ خطی شرح ملا حامد بیسارانی بر مثنوی معنوی و بررسی محتوایی و سبکی آنhttps://bahareadab.com/en/article/Introduction and Stylistic and Semantic investigation of the Manuscript of Mullah Hamed Bisarani’s commentary on “Masnavi Manavi”